Publiek laden: de begrippen rond laadpas, AC en DC

Publiek laden kent een eigen begrippenlijst die los staat van de auto: laadpas, AC, DC, paalvermogen, starttarief. Deze gids legt die termen uit zodat je een spec-blad en een laadpaal kunt lezen. Wij vergelijken geen tarieven en geven geen advies.

AC en DC: waar de begrenzing zit

• AC-laden (wisselstroom) loopt via de boordlader van de auto. De laadsnelheid wordt begrensd door het laagste van drie waarden: het paalvermogen, de aansluiting, en het maximale AC-laadvermogen van de auto zelf (vaak 7,4 of 11 kW, soms 22 kW; fabrieksopgave, per uitvoering verschillend). Een 22 kW-paal laadt een auto met een 11 kW-boordlader niet sneller dan 11 kW.
• DC-laden (gelijkstroom, snelladen) gaat buiten de boordlader om recht de batterij in. Hier geldt de laadcurve van de auto en het paalvermogen; het piekgetal in kW wordt zelden lang vastgehouden (zie de aparte gids over 10-80% versus piekvermogen).

Het cijfer dat telt voor een laadsessie is dus niet het paalvermogen alleen, maar het minimum van paal, aansluiting en auto.

Een praktijkvoorbeeld zonder verzonnen exacte cijfers: een gangbare publieke AC-paal levert vaak rond 11 kW per aansluiting, soms 22 kW. Een auto met een boordlader van 7,4 kW laadt aan beide palen op 7,4 kW; de extra paalcapaciteit gaat verloren. Omgekeerd haalt een auto met een 22 kW-boordlader die capaciteit alleen aan een paal én aansluiting die 22 kW driefasig leveren. De fasen tellen mee: eenfasig laden ligt doorgaans rond 3,7 kW, driefasig hoger (fabrieksopgave boordlader; netaansluiting locatie-afhankelijk). Dit verklaart waarom twee auto’s aan dezelfde paal heel verschillende laadtijden laten zien.

Wat een laadpas en het tarief zijn

Een laadpas of app autoriseert de sessie en regelt de afrekening; de pas hoort bij een laaddienst, niet bij de paal. Het tarief bestaat doorgaans uit een prijs per kWh en soms een starttarief of een tijdcomponent, en kan per dienst, paalexploitant en moment verschillen (publieke tariefinformatie van de aanbieders; sterk variabel, geen vast getal). Wij publiceren bewust geen tariefvergelijking: prijzen wisselen te snel en per pas, en een momentopname zou schijnnauwkeurigheid suggereren.

Naast de pas bestaat ad-hoc laden: betalen zonder abonnement, vaak via een QR-code of betaalpas aan de paal. Dat tarief ligt doorgaans hoger dan via een laaddienst-abonnement, maar ook dat verschilt per exploitant en moment (publieke tariefinformatie van de aanbieders; variabel). Roaming speelt eveneens een rol: met één pas laden bij palen van andere exploitanten kan een opslag kennen. Dit zijn begrippen, geen getallen die we vastpinnen; wie een concreet tarief wil, kijkt bij de eigen laaddienst op het moment zelf.

Paaldichtheid als context, geen ranglijst

Hoeveel publieke laadpunten er in een gemeente staan, is publiek beschikbaar via open laadpaaldata. Dat is achtergrondcontext bij elektrisch rijden, geen maat voor laadsnelheid of kosten en geen koopsignaal. Een hoge dichtheid zegt niets over het vermogen per paal of of die op het moment vrij is.

Stekkertypes als begrip

In Europa is Type 2 de gangbare AC-stekker en CCS (Combined Charging System) de gangbare DC-stekker; oudere of Aziatische modellen kunnen CHAdeMO voor DC gebruiken (fabrieksopgave, per model en bouwjaar verschillend). Het type bepaalt welke kabel je nodig hebt en of een paal de auto überhaupt kan laden, maar zegt niets over de snelheid: de snelheid blijft het minimum van paal, aansluiting en auto. Een verloopstekker tussen incompatibele DC-systemen is geen standaardoplossing; dat is techniek per geval, geen begrip dat we generaliseren.

Wat de auto-spec hierover zegt

Op de modelpagina tonen we waar betrouwbaar opgegeven: de maximale AC-laadcapaciteit, het DC-piekvermogen, het stekkertype en, indien beschikbaar, een 10-80%-tijd. Staat een waarde niet betrouwbaar vast, dan tonen we n.b. in plaats van een afgeleide schatting. We rekenen geen laadkosten of laadtijd “voor jou” uit; dat hangt af van paal, tarief en moment, en een persoonlijke kostenuitkomst valt buiten wat deze specs-catalogus doet. Het laadgedrag in de kou hangt samen met bereik; daarover meer in de gerelateerde gidsen en de tool.

Indicatief, geen koop- of tariefadvies. Laadsnelheid is het minimum van paal, aansluiting en auto; tarieven wisselen per dienst en moment.

Verder met de data: bekijk de elektrische modellen, reken met de range-bij-temperatuur-tool of sla termen na in de begrippenlijst.